Een blog geschreven door Frank Wijnveld.

Dagelijks wordt hard gewerkt aan de veiligheid van evenementen. Wij berekenen de veilige maximumcapaciteit van wegen, terreinen en nooduitgangen, ontwikkelen integrale concepten op het gebied van veiligheid en mobiliteit en kijken samen met organisatoren, beveiliging, gemeenten, en hulpdiensten naar de materie in de breedste zin des woord, maar één aspect blijft daarbij vaak onderbelicht: het luchtruim.

Nu het festivalseizoen in volle gang is hebben wij in de praktijk de eerste incidenten op dit gebied weer voorbij zien komen. Tijdens een festival in Noord-Brabant kwamen vorig jaar al meerdere ultralichte motorluchtvaartuigen over. Zij vlogen rondjes over het terrein en dus ook over de mensenmassa en verhoogden het risico nog eens door dat met meerdere toestellen tegelijk te doen. In een contact met de belangenvereniging van vliegers na het festival werd door ons aandacht gevraagd voor dit fenomeen en de risico’s. Dit jaar waren er weer een paar van deze toestellen in de lucht tijdens hetzelfde festival. Waar 2 vliegers steeds het festivalterrein naderden en dan afbogen. Vloog er één toch weer meerdere malen dwars over het terrein en de mensenmassa.

Enkele weken later vloog bij een ander festival in Brabant, geheel onverwacht en onaangekondigd, een helikopter laag over het festivalterrein. Wij zagen veel bezoekers vragend naar boven kijken en ook kregen we nogal wat vragen van bezoekers. Later begrepen wij dat dit toestel hoorde bij festival even verderop en een kijkje wilde nemen.

Wekelijks zien wij drones actief rond festivalterreinen. Deels betreft het de drones van de organisatoren die videomateriaal genereren, maar deels betreft het ook drones van derden die in de omgeving of zelfs boven het terrein vliegen (en vaak ook beelden maken). Ook schermvliegers en andere vormen van luchtvaart komen over festivalterreinen en andere drukke plaatsen.

De vraag is in hoeverre deze bewegingen boven grootschalige mensenmassa’s gewenst en/of toegestaan zijn. In de Regeling Modelvliegen die ondermeer voor drones geldt, wordt in art 2 onder e het vliegen boven mensenmassa’s verboden. Dat is dus een concreet verbod. Voor overige luchtvaartuigen geldt voor zover wij kunnen achterhalen echter alleen een minimum vlieghoogte (150 meter buiten aaneengesloten bebouwing inclusief havengebieden en groepen mensen; 300 meter boven het hoogste obstakel binnen 600 meter van het luchtvaartuig boven aaneengesloten bebouwing en groepen mensen), maar het vliegen boven mensenmassa’s wordt, voor zover wij begrepen hebben, niet per definitie verboden.

Ook de Regeling MLA’s (Micro Light Aeroplanes), MLH’s (Micro Lichte Helicopters) en schermvliegtuigen spreekt zich niet uit over het (verbod tot het) vliegen boven mensenmassa’s. Dit betekent in essentie dat op grotere hoogte nog steeds allerlei vliegbewegingen mogelijk zijn boven mensenmassa’s.

Vanuit security perspectief zijn er allerlei redenen om hier niet blij mee te zijn. Niet alleen kan materiaal uit de luchtvaartuigen vallen en op mensen vallen, maar ook kan het luchtvaartuig zelf in de problemen komen en op de massa terecht komen. Daarnaast is het toezicht op de luchtbewegingen ook niet van dien aard dat constant duidelijk is wie de piloot is en wat zijn of haar intenties zijn.

De vraag is of burgemeesters weten wat er allemaal in de lucht hangt of voorbijkomt want provincies zijn de instantie die TUG-ontheffingen (Tijdelijk en Uitzonderlijk Gebruik) uitgeven. Dit vindt zijn grondslag in art. 8a. 51 van de Wet Luchtvaart. Deze TUG-ontheffing is bedoeld om buiten luchthavens te mogen starten en landen met een luchtvaartuig en vaak wordt toestemming gegeven voor meerdere starts en landingen in één besluit. Ontheffingen worden gepubliceerd door de provincies, maar specificatie van de te vliegen routes zijn niet te vinden in die besluiten. Zo is het luchtruim boven evenementen en drukke plaatsen, met uitzondering van een eis tot het aanhouden van een minimale hoogte, naar onze mening nog teveel een vrij speelveld.

Er zijn wel uitzonderingen: Bij zeer grote (inter)nationale evenementen en sporttoernooien/ -finales wil het nogal eens voorkomen dat het luchtruim boven het evenement en de omgeving wel volledig afgesloten wordt. Vaak hangt dat samen met de aanwezigheid van hooggeplaatste officials en/of een hoge media aanwezigheid. Wij begrijpen dat en onderschrijven dat van harte, maar de vraag blijft overeind of het niet verstandig is dat er in principe altijd een vliegverbod zou gelden als er tienduizenden bezoekers op een veld of plein staan te genieten van een evenement. Op dit moment blijft het luchtruim voor ons een zwakke plek in het safety- en security-concept.

Heeft u vragen of wilt u meer informatie?

Vul de gevraagde informatie in en wij nemen snel contact met u op.